Donepesan

zobacz opinie o produkcie »
Cena
16,06 zł
Forma
tabletki powlekane
Dawka
5 mg
Ilość
7 tabl.
Typ
Na receptę Rp
Refundacja
Tak
Producent: PRO.MED.CS PRAHA A.S.

Donepesan - Interakcje

Ten lek zażywany jednocześnie z innymi lekami może mieć negatywny wpływ na twoje zdrowie. Najczęściej wykryto interakcje z preparatami:

Zobacz wszystkie »

Interakcje z żywnością

Alkohol

Należy unikać spożywania alkoholu przy jednoczesnym przyjmowaniu leków. W czasie kuracji krótkotrwałych należy unikać picia w ogóle, zaś w przypadku stałego zażywania – niekiedy można pić umiarkowanie, ale tylko po konsultacji z lekarzem. Nie należy też nigdy popijać leków napojami alkoholowymi. Dowiedz się więcej na temat interakcji leków z alkoholem.

Zobacz wszystkie »

Pytania do farmaceuty

Nikt nie zadał jeszcze żadnych pytań dotyczących tego preparatu. Możesz zadać bezpłatne pytanie farmaceucie. Napisz własne pytanie lub wybierz jedno z poniższych:

Donepesan - ulotka preparatu

Szczegółowe informacje dotyczącego tego leku mogą zostać wyświetlone tylko dla osób zawodowo związanych z farmacją lub medycyną.

Donepesan - opis

Tabletki powlekane Donepezil hameln są wskazane w leczeniu objawowym łagodnej do średnio ciężkiej postaci otępienia w chorobie Alzheimera. Donepezil hameln jest wskazany do stosowania u dorosłych.

Donepesan - skład

Każda tabletka Donepezil hameln, 5 mg zawiera 5 mg donepezylu chlorowodorku (Donepezili hydrochloridum), co odpowiada 4,56 mg wolnego donepezylu.

Substancja pomocnicza o znanym działaniu: tabletka zawiera 90 mg laktozy jednowodnej.

Każda tabletka Donepezil hameln, 10 mg zawiera 10 mg donepezylu chlorowodorku

(Donepezili hydrochloridum), co odpowiada 9,12 mg wolnego donepezylu.

Substancja pomocnicza o znanym działaniu: tabletka zawiera 180 mg laktozy jednowodnej.

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

Donepesan - dawkowanie

Dawkowanie

Dorośli/pacjenci w podeszłym wieku

Dawka początkowa wynosi 5 mg na dobę (podawana raz na dobę). Tabletki należy przyjmować doustnie, wieczorem, tuż przed snem. Podawanie dawki 5 mg na dobę należy kontynuować przez co najmniej jeden miesiąc, co pozwoli na najwcześniejszą kliniczną ocenę skuteczności leczenia i osiągnięcie stanu stacjonarnego stężenia chlorowodorku donepezylu. Po ocenie klinicznej leczenia przez miesiąc dawką 5 mg na dobę można dawkę leku zwiększyć do 10 mg na dobę (podawaną raz na dobę). Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 10 mg. Dawki powyżej 10 mg na dobę nie były oceniane w badaniach klinicznych.

Leczenie powinno być prowadzone przez lekarza mającego doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera. Rozpoznanie powinno być dokonane zgodnie z zatwierdzonymi wytycznymi (np. kryteria rozpoznawania otępienia wg DSM IV, ICD 10). Leczenie donepezylem należy podejmować tylko wówczas, gdy dostępny jest opiekun, który

zapewni regularną kontrolę przyjmowania produktu przez pacjenta. Leczenie podtrzymujące można kontynuować tak długo, jak długo utrzymuje się korzystne dla pacjenta działanie produktu. Dlatego wymagana jest regularna ocena korzyści klinicznej ze stosowania donepezylu. Gdy nie ma już oznak działania terapeutycznego, należy rozważyć zaprzestanie podawania produktu.

Nie można przewidzieć indywidualnej reakcji na donepezyl.

Po przerwaniu leczenia obserwowano stopniowe zmniejszanie się korzystnych skutków leczenia produktem Donepezil hameln.

Niewydolność nerek i wątroby

Ponieważ niewydolność nerek nie wpływa na klirens chlorowodorku donepezylu, u pacjentów z niewydolnością nerek można stosować podobny schemat dawkowania jak w przypadku pacjentów z prawidłową czynnością nerek.

Z uwagi na możliwą zwiększoną ekspozycję na lek u pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością wątroby (patrz punkt 5.2), zwiększanie dawki powinno odbywać się zgodnie z indywidualną tolerancją pacjenta. Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.

Dzieci i młodzież

Produktu leczniczego Donepezil hameln nie należy stosować u dzieci w wieku do 18 lat.

Sposób podawania

Podanie doustne.

Donepesan - środki ostrożności

Stosowanie produktu Donepezil hameln u pacjentów z ciężkim otępieniem w chorobie Alzheimera, innymi rodzajami otępienia lub innymi rodzajami zaburzeń pamięci (np. pogorszenie funkcji poznawczych związane z wiekiem) nie zostało zbadane.

Znieczulenie: Donepezil hameln, jako inhibitor cholinoesterazy, będzie prawdopodobnie nasilał zwiotczenie mięśni wywołane przez pochodne sukcynylocholiny podczas znieczulenia.

Choroby sercowo-naczyniowe: Z uwagi na działanie farmakologiczne, inhibitory cholinoesterazy mogą wywierać działanie wagotoniczne na częstość akcji serca (np. bradykardia). Powyższe działanie może być szczególnie istotne u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.

Obserwowano przypadki omdlenia i napadów drgawkowych. Podczas badania takich pacjentów należy uwzględnić możliwość bloku serca lub zahamowań zatokowych.

Choroby przewodu pokarmowego: Pacjenci o zwiększonym ryzyku rozwoju wrzodów trawiennych, np. z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujący jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), powinni być monitorowani w kierunku objawów choroby wrzodowej. Badania kliniczne z zastosowaniem chlorowodorku donepezylu nie wykazały jednak zwiększenia częstotliwości zapadania na chorobę wrzodową przewodu pokarmowego lub krwawienia z przewodu pokarmowego w porównaniu z placebo.

Choroby układu moczowo-płciowego: Mimo że nie było to obserwowane w badaniach klinicznych chlorowodorku donepezylu, cholinomimetyki mogą powodować niedrożność ujścia pęcherza moczowego.

Choroby neurologiczne: Napady drgawkowe: cholinomimetyki uważane są za możliwą przyczynę wywoływania uogólnionych drgawek. Jednak występowanie napadów drgawkowych może być również objawem choroby Alzheimera.

Cholinomimetyki mogą nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe.

Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS): to potencjalnie zagrażający życiu stan scharakteryzowany hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością układu autonomicznego, odmiennymi stanami świadomości oraz zwiększonym poziomem fosfokinazy kreatynowej w surowicy; do dodatkowych oznak mogą należeć myoglobinuria (rabdomyoliza) oraz ostra niewydolność nerek.

Zgłaszano bardzo rzadkie występowanie NMS w związku z donepezylem, szczególnie u pacjentów przyjmuj ących jednocześnie leki przeciwpsychotyczne.

Jeśli u pacjenta pojawią się oznaki i objawy wskazuj ące na NMS albo niewyjaśniona wysoka gorączka bez innych objawów klinicznych, należy przerwać leczenie.

Choroby płuc: Z uwagi na działanie cholinomimetyczne należy zachować ostrożność w przypadku przepisywania inhibitorów cholinesterazy pacjentom z astmą lub obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie.

Nie należy podawać produktu Donepezil hameln jednocześnie z innymi inhibitorami acetylocholinoesterazy, agonistami lub antagonistami układu cholinergicznego.

Ciężka niewydolność wątroby: Brak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.

Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu.

Śmiertelność w badaniach klinicznych dotyczących otępienia naczyniopochodnego

Przeprowadzono trzy 6-miesięczne badania kliniczne z udziałem pacjentów spełniających kryteria NINDS-AIREN prawdopodobnego lub możliwego otępienia naczyniopochodnego. Kryteria NINDS- AIREN mają na celu umożliwienie zidentyfikowania pacjentów, u których otępienie ma wyłącznie podłoże naczyniowe, i wykluczenia pacjentów z chorobą Alzheimera. W pierwszym badaniu współczynnik śmiertelności wyniósł 2/198 (1,0%) w grupie otrzymującej chlorowodorek donepezylu w dawce 5 mg, 5/206 (2,4%) w grupie otrzymującej chlorowodorek donepezylu w dawce 10 mg i 7/199 (3,5%) w grupie otrzymującej placebo. W drugim badaniu współczynnik śmiertelności wyniósł 4/208 (1,9%) w grupie otrzymującej chlorowodorek donepezylu w dawce 5 mg, 3/215 (1,4%) w grupie otrzymującej chlorowodorek donepezylu w dawce 10 mg i 1/193 (0,5%) w grupie otrzymującej placebo. W trzecim badaniu, współczynnik śmiertelności wyniósł 11/648 (1,7%) w grupie otrzymującej chlorowodorek donepezylu w dawce 5 mg i 0/326 (0%) w grupie otrzymującej placebo. Średni wskaźnik śmiertelności dla wszystkich trzech badań wśród pacjentów przyjmujących chlorowodorek donepezylu był wyższy niż w grupie placebo (1,7% wobec 1,1%), jednak różnica ta nie była statystycznie znamienna. Większość zgonów u pacjentów przyjmujących chlorowodorek donepezylu lub placebo wydaje się wynikać z różnorodnych przyczyn naczyniowych, których wystąpienia należałoby się spodziewać w populacji pacjentów w podeszłym wieku z chorobami naczyniowymi. Analiza wszystkich ciężkich zdarzeń naczyniowych zakończonych i niezakończonych zgonem nie wykazała różnic pod względem

częstości ich występowania pomiędzy grupą pacjentów otrzymujących chlorowodorek donepezylu a grupą pacjentów otrzymujących placebo.

Zbiorcze wyniki badań prowadzonych z udziałem pacjentów z chorobą Alzheimera (n = 4146) oraz analiza tych badań wspólnie z badaniami dotyczącymi innych form otępienia, w tym otępienia naczyniopochodnego (łącznie n = 6888), wykazały, że współczynnik śmiertelności w grupach placebo przewyższa współczynnik śmiertelności obserwowany w grupach przyjmujących donepezylu chlorowodorek.

Donepesan - przedawkowanie

Szacowana średnia dawka śmiertelna chlorowodorku donepezylu po jednokrotnym podaniu doustnym u myszy i szczurów wynosi odpowiednio 45 mg/kg i 32 mg/kg masy ciała lub około 225- i 160-krotność maksymalnej zalecanej dawki u ludzi wynoszącej 10 mg na dobę. U zwierząt obserwowano zależne od dawki objawy pobudzenia cholinergicznego, obejmuj ące zmniejszenie spontanicznej ruchliwości, leżenie na brzuchu, chwiejny chód, łzawienie, drgawki kloniczne, zapaść oddechową, ślinienie, zwężenie źrenic, drżenie pęczkowe mięśni oraz obniżoną temperaturę powierzchni ciała.

Przedawkowanie inhibitorów cholinoesterazy może prowadzić do przełomu cholinergicznego objawiaj ącego się silnymi nudnościami, wymiotami, ślinieniem, poceniem, bradykardią,

niedociśnieniem, depresją oddechową, zapaścią i drgawkami. Możliwe jest również postępujące osłabienie mięśni, mogące prowadzić do śmierci w przypadku osłabienia mięśni oddechowych.

Podobnie jak w każdym przypadku przedawkowania należy podjąć ogólne leczenie podtrzymujące. Jako antidotum na przedawkowanie produktu Donepezil hameln można podać leki antycholinergiczne - aminy trzeciorzędowe, takie jak atropina. Zaleca się stopniowe dożylne podawanie siarczanu atropiny aż do osiągnięcia działania: dawka początkowa 1,0 do 2,0 mg dożylnie oraz kolejne dawki w zależności od reakcji klinicznej. Obserwowano atypowe zmiany ciśnienia tętniczego krwi oraz częstości pracy serca w przypadku podawania innych leków cholinomimetycznych w skojarzeniu z czwartorzędowymi lekami antycholinergicznymi, takimi jak glikopirolan. Możliwość usuwania donepezylu i (lub) jego metabolitów przez dializę (hemodializę, dializę otrzewnową lub hemofiltracj ę) nie jest znana.

Donepesan - przeciwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną, pochodne piperydyny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.

Donepesan - działania niepożądane

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są: biegunka, kurcze mięśni, zmęczenie, nudności, wymioty i bezsenność.

Działania niepożądane częstsze niż pojedyncze przypadki przedstawiono poniżej według klasyfikacji układów i narządów oraz częstotliwości występowania. Częstotliwość występowania działań niepożądanych określono następująco:

Bardzo często

≥1/10

Często

≥1/100 do < 1/10

Niezbyt często

≥1/1 000 do < 1/100

Rzadko

≥1/10 000 do < 1/1 000

Bardzo rzadko

< 1/10 000

Nieznana

Częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Klasyfikacja układów i narządów

Bardzo często

Często

Niezbyt często

Rzadko

Bardzo rzadko

Zakażenia i

zarażenia

pasożytnicze

Przeziębienie

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Anoreksja

Zaburzenia psychiczne

Halucynacje** Pobudzenie** Agresywne zachowanie** Niezwykłe sny i Koszmary**

Zaburzenia układu nerwowego

Omdlenia* Zawroty głowy Bezsenność

Drgawki *

Objawy

pozapiramidowe

Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)

Zaburzenia serca

Bradykardia

Blok zatokowo-

przedsionkowy

Blok

przedsionkowo-komorowy

Zaburzenia żołądka i jelit

Biegunka Nudności

Wymioty

Zaburzenia

żołądkowe

Krwotok

żołądkowo-

jelitowy

Choroba

wrzodowa

żołądka i

dwunastnicy

Zaburzenia wątroby i dróg

Zaburzenia czynności

żółciowych

wątroby, w tym

zapalenie

wątroby***

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wysypka Świąd

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Kurcze mięśni

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Nietrzymanie moczu

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Ból głowy

Zmęczenie Bóle

Badania diagnostyczne

Niewielkie

zwiększenie

aktywności

mięśniowej

kinazy

kreatynowej w surowicy

Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach

Wypadki

* U pacjentów badanych w kierunku omdleń lub drgawek należy wziąć pod uwagę możliwość bloku serca lub zahamowania zatokowego (patrz punkt 4.4).

**Halucynacje, pobudzenie oraz zachowanie agresywne ustępowały po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.

***W przypadku niewyjaśnionego zaburzenia czynności wątroby należy rozważyć odstawienie produktu Donepezil hameln.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych {aktualny adres, nr telefonu i faksu ww. Departamentu} e-mail:adr@urpl.gov.pl.

Donepesan - ciąża i karmienie piersią

Ciąża

Brak danych klinicznych dotyczących stosowania donepezylu w ciąży. Badania teratogeniczne, prowadzone na zwierzętach, nie wykazały działania teratogennego, ale wykazały toksyczność w okresie przedporodowym i poporodowym (patrz punkt 5.3). Potencjalne ryzyko dla ludzi nie jest znane.

Stosowanie produktu Donepezil hameln podczas ciąży jest przeciwwskazane, oprócz przypadków, gdy jest to niezbędne.

Karmienie piersią

Donepezyl jest wydzielany do mleka u szczurów. Brak danych dotyczących wydzielania chlorowodorku donepezylu do ludzkiego mleka, nie prowadzono również badań z udziałem karmiących kobiet. Dlatego kobiety przyjmujące donepezyl nie powinny karmić piersią.

Donepesan - prowadzenie pojazdów

Donepezyl wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Otępienie w chorobie Alzheimera może zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn. Ponadto donepezyl może powodować uczucie zmęczenia, zawroty głowy oraz kurcze mięśni, szczególnie na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. Możliwość dalszego prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn przez pacjentów z chorobą Alzheimera przyjmujących donepezyl powinna być rutynowo oceniana przez lekarza prowadzącego.

Kategorie preparatu

Ten preparat należy do kategorii:

Donepesan - Zamienniki

Dla tego produktu znaleziono preparaty, które możesz stosować zamiennie w terapii:

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podziel się na Facebooku
    Zapytaj o lek

    za darmo

    • Odpowiedź w 24 godziny
    • Bez żadnych opłat
    • Wykwalifikowani farmaceuci

    farmaceutów jest teraz online

    0/500
    Uzupełnij treść pytania o ewentualne dodatkowe szczegóły i kliknij "Wyślij pytanie".

    Informacje dostępne dzięki www.osoz.pl. Dane o produkcie pobrane zostały z bazy KS-BLOZ i nie mogą być kopiowane, rozpowszechniane ani wykorzystywane bez zgody producenta bazy KS-BLOZ, firmy KAMSOFT S.A.

    Substancja czynna

    Donepezili hydrochloridum

    Substancja o działaniu łagodzącym objawy choroby Alzheimera. Hamuje enzym esterazę acetylocholinową odpowiedzialną za rozkład acetylocholiny - związku biologicznie czynnego usprawniającego funkcje poznawcze organizmu. Substancja lecznicza łagodzi objawy otępienne w przebiegu choroby Alzheimera.

    Dostępne opakowania
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 7 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 10 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 20 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 28 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 50 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 56 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 60 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 84 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Donepesan

    Donepesan

    tabletki powlekane - 98 tabl. - 5 mg
    PRO.MED.CS PRAHA A.S.
    Powiązane artykuły
    Choroba Alzheimera - przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

    Objawy demencji. Jak rozpoznać pierwsze symptomy choroby?

    Objawy demencji. Jak rozpoznać pierwsze symptomy choroby?

    Demencja Demencja, nazywana też otępieniem, to choroba, która dotyka głównie ludzi starszych. Czy można zauważyć jej objawy w początkowej fazie? Trudno je rozpoznać. Czasem są bowiem niepozorne i wielu z nas nie zwraca na nie uwagi. Problemy z pamięcią,...

    Choroba Alzheimera - przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

    Czynnik, który zwiększa ryzyko alzheimera. Narażasz się codziennie (WIDEO)

    Czynnik, który zwiększa ryzyko alzheimera. Narażasz się codziennie (WIDEO)

    Choroba Alzheimera jest jednym z bardziej zagadkowych schorzeń. Jest najczęściej występującym otępieniem, a mimo to jest nieuleczalna. Naukowcy, na podstawie badań wyodrębniają kolejne czynniki, które mogą przyczyniać się do postępu choroby. Zobacz...

    #dzieńdobryWP

    #dziejesienazywo: Czym jest telemedycyna? (WIDEO)

    #dziejesienazywo: Czym jest telemedycyna?  (WIDEO)

    Nowoczesne technologie w medycynie Telemedycyna jest dziedziną łączącą nowoczesne technologie z medycyną. Daje możliwość zdalnej pomocy medycznej osobom, które tego potrzebują. Za pomocą telefonu czy komputera możliwy jest monitoring stanu zdrowia lub...

    Newsy - zdrowie

    Czy brak ruchu wpływa na rozwój demencji?

    Ryzyko wystąpienia demencji wzrasta wraz z wiekiem. Dla wielu z nas, otępienie starcze ma głównie związek z chorobą Alzheimera. Warto jednak wspomnieć o innych chorobach, takich jak choroba Parkinsona, czy też** otępienie z ciałkami Levego**. Według...

    Choroba Alzheimera - przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

    Odkryto przyczynę alzheimera? Zaskakujące wyniki badań (WIDEO)

    Odkryto przyczynę alzheimera? Zaskakujące wyniki badań (WIDEO)

    Choroba Alzheimera jest najczęstszą postacią otępienia starczego. Niestety, wciąż jest nieuleczalna. Zmiany w mózgu prowadzą do pogorszenia jakości życia pacjenta, utraty sprawności i wreszcie do nieuchronnej śmierci. Rozpoznano to schorzenie na początku...

    Choroba Alzheimera - przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

    Choroby demencyjne

    Choroba Alzheimera, jak inne choroby demencyjne, stają się wyzwaniem współczesnego świata. Wydłużanie się długości życia sprzyja zwiększaniu występowania tego typu chorób. Niestety do tej pory nie opracowano skutecznych metod leczenia. Jednak wielu specjalistów...

    Newsy

    Jaki wpływ mają błędy medyczne na mieszkańców domów opieki?

    Nowa analiza wskazuje zaskakująco niskie wskaźniki poważnych konsekwencji wynikających z błędów medycznych wpływających na życie i zdrowie mieszkańców domów opieki, pomimo faktu, że błędy te pozostają dość powszechne. Badacze zauważają, że nie jest jasne,...